Jak dbać o łuk?
Każdy łucznik chce, żeby jego łuk służył mu jak najlepiej i najdłużej, dlatego każdy z nas powinien przyłożyć dużą uwagę do konserwacji naszego sprzętu łuczniczego. W tym artykule postaram się wam przybliżyć, w jaki sposób dbać o łuki tradycyjne, wykonane z drewna i laminatów takich jak włókno szklane by służyły nam one jak najdłużej.
Ponieważ łuki, o których będzie tutaj mowa, są zrobione przede wszystkim z różnych rodzajów drewna pokrytych najczęściej włóknem szklanym; na początku chciałbym poruszyć kwestie prawidłowego przechowywania łuku.
Jak przechowywać łuk tradycyjny?
Łuk tradycyjny powinniśmy przechowywać z cięciwą zdjętą nienaprężającą ramion, pozwoli to zmniejszyć prawdopodobieństwo zwichrowania ramienia oraz utraty siły naciągu w przypadku łuków typu długiego.

Łuki powinniśmy przechowywać poziomo, pionowe przechowywanie łuku może spowodować zwichrowanie ramienia, na którym opiera się łuk oraz uszkodzeń spowodowanych upadkiem. Włókno szklane pokrywające ramiona łuku jest materiałem bardzo odpornym na warunki środowiskowe oraz jest bardzo elastyczne, należy jednak pamiętać, że jest ono podatne na uszkodzenia mechaniczne, należy przyłożyć więc jak najwięcej starań, by nie uszkodzić pokrycia łuku, ponieważ odpryski na włóknie szklanym mogą się łatwo pogłębić, powodując trudne do usunięcia uszkodzenia.
Drugim czynnikiem niebezpiecznie wpływającym na włókno szklane jest wysoka temperatura, dlatego powinniśmy się wystrzegać przechowywania łuków w pobliżu mocno grzejących kaloryferów, piecyków czy kuchenek a w gorące letnie dni pozostawiania ich narażonych na długotrwałe promieniowanie słoneczne np. na parapecie. Gorąca temperatura może w łatwym stopniu przyczynić się do odkształcenia czy rozwarstwienia ramion łuku.

Wspomniane powyżej błędy w przechowywaniu łuku są jednymi z najczęściej spotykanych oraz powinniśmy się ich wystrzegać i je niwelować.
Przejdźmy teraz do samej konserwacji łuku.
Jak konserwować łuk?
Najważniejsze elementy, na które powinniśmy zwracać uwagę po każdym strzelaniu to:
- stan cięciwy,
- stan ramion,
- stan majdanu.
Już po szybkich oględzinach jesteśmy w stanie sami stwierdzić, która część naszego łuku wymaga konserwacji.
Najczęściej konserwowaną częścią łuku będzie cięciwa, jest to część, która opiera się dużym przeciążeniom i powinniśmy zwrócić na nią szczególną uwagę, ponieważ to od jej dobrego stanu zależy dobre długie życie naszego łuku.
Kiedy powinniśmy konserwować cięciwę? Cięciwę powinniśmy konserwować, wtedy gdy zaobserwujemy na jej powierzchni wystrzępione pojedyncze cieniutkie niteczki odstające od cięciwy. Pomimo że cięciwa może być zrobiona z różnych materiałów oraz zaplatana na różne sposoby to sposób jej konserwacji jest w każdym przypadku podobny. Konserwacji dokonujemy na napiętej na łuku cięciwie. Do konserwacji używamy wosku, jest dużo rodzajów wosku dedykowanych do różnych materiałów, w ostateczności dobrze przysłuży się nam także zwykły wosk ze świecy. Gdy już zaopatrzymy się w wosk, należy go nałożyć w niewielkich ilościach na wszystkie elementy cięciwy, poza owijkami. Owijek nie woskujemy, ponieważ sprzyja to ich rozwijaniu.
Po naniesieniu wosku bierzemy szmatkę, składamy ją dość grubo i energicznymi ruchami wcieramy w cięciwę. Wcieramy tak szybko, abyśmy poczuli na palcach ciepło, sprawi to, że wosk stanie się rzadszy i wejdzie głębiej we włókna cięciwy. Po dobrym rozprowadzaniu wosku po cięciwie nadmiar zdejmujemy za pomocą sznurka zawiązanego na cięciwie, którym przejeżdżamy po długości cięciwy.
Zabieg konserwowania cięciwy woskiem sprawia, że cięciwa odzyskuje swoją spójność, jest odporna na warunki atmosferyczne, równiej pracuje, oraz w ten sposób przedłużamy jej żywotność do maksimum.
Jak konserwować cięciwę? (jak dbać o cięciwę łuku?)



- Naniesienie wosku
- Wtarcie wosku w włókna cięciwy
- Usunięcie nadmiaru wosku.
Należy jednak pamiętać, że gdy zaobserwujemy znaczne uszkodzenie cięciwy, warto ją zmienić. Nie warto przekładać żywotności cięciwy nad żywotność łuku, ponieważ zerwana cięciwa może powodować znaczne uszkodzenia, które nie są warte trzymania starej cięciwy, kiedy nowa kosztuje kilkanaście do kilkudziesięciu złoty. Cięciwę należy także zmieniać po oddaniu ok. 10,000 strzałów.
Jak konserwować majdan i gniazda ramion (take-down)?
Majdan łuku jest częścią bardzo wytrzymałą, najmniej pracującą jednak i na nią przenoszone są duże obciążenia, drgania i od jego dobrego stanu będzie zależeć komfort strzelania, a jego konserwacja należy do jednych z najprostszych. I tutaj do konserwacji majdanu możemy użyć wosku.
Ważne jest, żeby po strzelaniu w deszczu, śniegu, lub przy dużej temperaturze dać naszemu łukowi dojść do temperatury pokojowej, w której będziemy wykonywać konserwację. Po powrocie ze strzelania w niesprzyjających warunkach atmosferycznych z łuku powinna być zdjęta cięciwa, łuk typu Take down powinien być rozłożony na części, całość powinna zostać przetarta szmatką w celu zebrania nadmiernej wilgoci, po tych czynnościach zostawiamy łuk do wyschnięcia w temperaturze pokojowej. Po wyschnięciu możemy zabrać się za konserwację.
Konserwacja majdanu polega na nałożeniu niewielkiej ilości wosku na poszczególne części majdanu oraz rozprowadzenie wosku, wosk nie uszkodzi lakieru, wypełni drobne rysy, zapobiegając powiększaniu się ich, a jeżeli drewno nie jest lakierowane, sprawi, że stanie się ono w dużym stopniu wodoodporne.


Ważną częścią, na którą powinniśmy zwrócić szczególną uwagę, są kieszenie ramion, posiadają one różne systemy mocowań zabezpieczane śrubami bolcami itp. Ważne jest, żeby śruby oraz elementy metalowe łuku po strzelaniu w deszczu przesmarować olejem maszynowym, dzięki czemu nie skorodują, będą łatwiej, ciszej się wkręcać natomiast wszystkie bolce oraz mocowania bolców traktujemy woskiem, dzięki czemu do środka nie dostanie się wilgoć, a także ułatwi to zakładanie ramion, oraz zmniejszy ryzyko uszkodzenia włókna szklanego, którym pokryte są ramiona.


Jak naprawić ramiona łuku i jak je konserwować?
Lakierowane i wzmocnione włóknem szklanym ramiona są najważniejszą częścią łuku, to od nich zależy w dużym stopniu powtarzalność strzałów, są także częścią łuku, która najbardziej pracuje, więc należy zwrócić szczególną uwagę na zabezpieczenie tej części. Co do ramion konserwacja obejmuje smarowanie woskiem wszystkich mocowań stycznych do majdanu łuku zabezpieczając je przez zawilgoceniem (patrz powyżej), oraz naprawę powstających mikro pęknięć. Po każdym strzelaniu powinniśmy uważnie obejrzeć stan naszych ramion, czy nie zostały gdzieś uderzone, co spowodowało odprysk włókna szklanego lub zadzior.

Jeżeli zauważymy taki defekt możemy postarać się to naprawić za pomocą kleju cyjanoakrylowego, przy zakupie takiego kleju należy zwrócić uwagę na to, by po wyschnięciu pracował, nie był zbyt sztywny. Miejsce uszkodzenia należy odtłuścić, po nałożeniu niewielkiej ilości tego kleju na miejsce uszkodzone, pozostawiamy ramię łuku do całkowitego wyschnięcia kleju.

Gdy klej wyschnął oceniamy czy należy jeszcze powtórzyć zabieg, czy rysa jest równo wypełniona z powierzchnią laminatu pokrywającego ramię. Jeżeli klej jest już zaschnięty, należy bardzo drobnym papierem ściernym (ok. 1300) powoli ścierać nadwyżkę kleju, równając ją z powierzchnią ramienia. Po wszystkim odtłuszczamy ramię delikatnym środkiem, by nie zmyć kleju.
Ramię pozostawiamy jeszcze na parę godzin, by wszystko się razem dobrze zawiązało, po czym możemy powrócić do strzelania.

Jeżeli będziemy trzymać się powyższych wskazówek, wydłużymy życie swojego łuku do maksimum. Należy pamiętać, że lepiej zapobiegać uszkodzeniom niż potem je leczyć dlatego należy pamiętać o właściwym przechowywaniu sprzętu oraz dbaniu o cięciwę. Dobrze zakonserwowany łuk będzie cieszył oko zdrowym ładnym rysunkiem drewna oraz cieszył zmysły strzelca dobrą pracą całego układu przez długie lata.
Jak dbać o łuk?



